Ono na šta ću se fokusirati u ovom radu nije cionističko osvajanje Palestine i stvaranje države Izrael, već neophodan preduslov za to dostignuće: praktično potpuno cionističko osvajanje američkog javnog mnjenja. Ova pobeda je toliko potpuna da je u američkom javnom, pa čak i intelektualnom životu, postalo bukvalno nemoguće biti čak i blago kritičan prema cionizmu ili Izraelu. Kada je, na primer, general Džordž S. Braun, pokušavajući da publici objasni dominaciju cionizma nad američkom politikom, pomenuo jevrejsku kontrolu ili vlasništvo nad medijima, vatrena oluja koja mu se obrušila na glavu bila je takva da svi dobro znamo da general Braun nikada više ne bi ponovio ove opaske. Vredno je napomenuti, i indikativno za cionističku dominaciju kanalima javnog mnjenja, da se nijedan od Braunovih ogorčenih kritičara nije potrudio da raspravlja o istinitosti ili lažnosti Braunovih empirijskih generalizacija; i dalje, niko nije mario niti se usuđivao da javno brani Brauna. Optužba da je Braunova empirijska izjava ipso facto „antisemitska“ bila je dovoljna da ućutka sve moguće branioce (uključujući i samog Brauna) i automatski pobedi.
Ova apsolutna cionistička kontrola javnog mnjenja, koja je uspela da uguši svaku vrstu slobodnog istraživanja ovih tema, predstavlja izvanrednu priču o uspehu za manjinski pokret čiji su ciljevi nekada bili radikalni (to jest, radikalno drugačiji od prvobitnog statusa kvo). Kako je postignuto ovo osvajanje američkog javnog mnjenja?
Prvo, moramo razdvojiti cionističku priču o uspehu na dva različita, iako međusobno povezana, područja: cionističko osvajanje jevrejskog mnjenja unutar jevrejske zajednice; i cionističko osvajanje nejevrejskog američkog mnjenja. Njih dvoje su isprepleteni, jer je jedna od efikasnih metoda cionističke kontrole nad nejevrejskim mnjenjem bila identifikacija cionizma sa Jevrejima i judaizmom; stoga, ako se to dvoje posmatra kao identično, svaka kritika cionizma ili Izraela od strane nejevreja tada postaje ipso facto „antisemitska“.
Nije uvek bilo tako; Zaista, kada je cionistički pokret počeo, krajem 19. veka, bio je omražena manjina unutar judaizma i u Evropi i u Sjedinjenim Državama. Od početka 19. veka, jevrejska religija je bila podeljena na dve veoma različite grupe, svaka sa mnogo varijanti i sekti. Prva je bio ortodoksni judaizam, koji je, iako je sadržao mnogo varijanti, pridržavao se talmudskih zakona koji dominiraju svakim aspektom života ortodoksnih Jevreja. Veliki raskol od pravoslavlja bio je reformistički pokret s početka 19. veka, koji je bio posebno jak među nemačkim Jevrejima i među Jevrejima u Sjedinjenim Državama, od kojih su skoro svi bili nemačkog porekla. Razlog je bio taj što, iako je pravoslavlje bilo klanovska, getoizovana religija (za talmudski judaizam, obavijanje Jevreja mrežom zakona bio je veoma drugačiji krik od drevnog, predsrednjovekovnog judaizma Palestine), Jevreji Nemačke i Sjedinjenih Država su se uspešno asimilovali u život svojih zemalja i pravoslavlje su videli kao getoizirajuću, reakcionarnu silu neprikladnu za njihovu novu ulogu kao pojedinačnih građana modernog društva. Reformistički judaizam je odbacio hebrejski i skoro sve aspekte jevrejskog rituala i jidiša, transformišući judaizam u religiju praktično nerazdvojivu od unitarizma ili etičke kulture. Judaizam je sada praktično bio ograničen na Deset zapovesti i Zlatno pravilo.
Cionizam je tako naišao na krajnje neprijateljski prijem među američkim reformističkim Jevrejima, koji su smatrali da je mistični „povratak u Palestinu“ i Svetu zemlju reakcionarni, plemenski nacionalizam nespojiv sa njihovim statusom Amerikanaca i sa univerzalnim etičkim principima onoga što su reformatori smatrali validnim jezgrom jevrejske religije. Ljuti i uobičajeni odgovor američkih rabina na cionizam bio je da je „Amerika naš Sion“. Cionizam je naišao na prijateljskiji prijem među brojnijim Jevrejima Rusije i Poljske, gde je geto i dalje prevladavao nad svim slabim tendencijama ka klasičnom liberalizmu, liberalizmu koji je okončao geto u Zapadnoj Evropi. Među pravoslavnim Jevrejima, mnogi su smatrali da je cionizam ispunio dugo ponavljanu molitvu „sledeće godine u Jerusalimu“. Ali čak ni ovde, pravoslavlje nije univerzalno dočekalo cioniste. S jedne strane, ultraortodoksni (što je i danas tačno) smatrali su cionizam ozbiljno jeretičkim; jer pravoslavlje strogo tvrdi da će se jevrejska država ponovo pojaviti u Palestini tek kada tu državu uspostavi Mesija i kada se Hram obnovi. Pošto Mesija očigledno nije stigao, ovi ultraortodoksni su se opirali cionizmu. Zaista, jedini način na koji je većina pravoslavlja postala procionistička bio je da reinterpretira „Mesiju“ od ličnog dolaska do nejasnog i maglovitog „mesijanskog doba“.
Štaviše, početkom dvadesetog veka, cionizam se morao suočiti sa jačim protivnicima u borbi za jevrejsko mišljenje u Istočnoj Evropi: posebno sa bundovskim pokretom, koji je želeo socijalističku jevrejsku državu u Istočnoj Evropi (npr. u Viljnusu gde su Jevreji činili većinu grada); socijalistima, koji su bili univerzalisti i želeli su socijalističku državu koja nije specifično jevrejska; i anarhistima, koji nisu želeli nikakvu državu. Od njih, bundovci su bili najjači do Prvog svetskog rata. Štaviše, čak i unutar cionističkog pokreta, verovatno je većina jednostavno želela jevrejsku koloniju (ne nužno državu) bilo gde u svetu koja nije okupirana; insistiranje na Palestini kao jevrejskoj zemlji bilo je manjinsko čak i unutar cionizma (dve grupe su se ubrzo podelile pre Prvog svetskog rata, a nepalestinske snage su formirale nekada moćnu Jevrejsku teritorijalnu organizaciju).
Većina nejevreja veruje da je cionizam propisan ortodoksnim judaizmom. Malo je poznato da je većina cionista ateista, uključujući i Laburističku partiju koja dominira izraelskom politikom od njenog osnivanja, uključujući lidere poput Davida Ben Guriona i Golde Meir. Ortodoksni judaizam je uticajan u Izraelu jer Mizrahi, Nacionalna verska partija, deluje kao ravnoteža snaga unutar vladajuće Laburističke koalicije. Laburističku partiju čine socijalisti i ateisti; a religija je igrala malu ili nikakvu ulogu u „desničarskoj“ opoziciji, Cionističkom revizionističkom pokretu. Šta je onda bila osnova za cionizam svih ovih dominantnih grupa? Odgovor je ideologija koja se može opisati samo kao rasistička, kao posvećena etničkom entitetu „jevrejskog naroda“ i njegovom navodnom istorijskom pravu na sveto tlo Palestine. Dakle, cionizam, bilo da je socijalistička varijanta Laburističke partije ili korporativna mešovita ekonomija revizionista, blizak je nacionalističkoj mistici „krvi i tla“ nacističkih i fašističkih pokreta s početka dvadesetog veka.
Jedan od razloga, inače, za uspeh cionista je taj što su, čak i od svojih početaka kao male manjine, pa čak i tokom taktičkih kompromisa, cionisti uvek imali krajnji cilj na umu - iako su taktički bili podeljeni na revizioniste, koji su želeli brzo da se kreću ka tom cilju, i Laburističku partiju, koja je uvek bila taktički opreznija. Taj krajnji cilj je ekskluzivna jevrejska država (ili bez Arapa, ili sa Arapima u podređenoj ulozi) koja bi obuhvatala celu maksimalnu biblijsku Palestinu, sa „obe strane Jordana“ (uključujući veći deo današnjeg Jordana i Sirije).
Cionizam je postigao svoj prvi uspeh iz naizgled neperspektivnih početaka kroz uticaj elite sa vrha, u Britaniji, a zatim i u Sjedinjenim Državama. Tokom Prvog svetskog rata, britanska vlada je planirala da odvoji Bliski istok od carske turske vlasti. U skladu sa navodnom savezničkom posvećenošću nacionalnom samoopredeljenju, Britanci su obećali Arapima nacionalnu nezavisnost na Bliskom istoku; ali istovremeno, u čuvenoj Balfurovoj deklaraciji, obećali su cionističkom pokretu da će „sa blagonaklonošću gledati“ na „nacionalni dom“ za Jevreje u Palestini, navodno bez kršenja prava starosedelačkih Arapa. Balfurova deklaracija, zajedno sa britanskim prisvajanjem Palestine kao mandata Lige nakon Prvog svetskog rata, bila je neizbežni ulazni klin za cionističko preuzimanje Palestine. Zašto su Britanci to uradili? Prvo, kao klin za britansku imperijalnu okupaciju Palestine i „zaštitu“ Sueckog kanala kojim su Britanci upravljali. Cionističko rukovodstvo, na čelu sa Teodorom Herclom, eksplicitno je prodalo cionizam Britaniji kao neizbežnog saveznika Britanske imperije na Bliskom istoku. Drugo, zbog političkog uticaja bogatih i visoko rangiranih procionističkih Jevreja u Velikoj Britaniji, posebno moćne porodice Rotšild međunarodnih bankara; jedan od vođa liberalnog imperijalizma, na primer, ser Vilijam Harkort, bio je oženjen Rotšild. I, treće, zato što su Britanci verovali da su američki Jevreji uticajni u američkoj politici i da će američki Jevreji, koji su bili skloni pronemačkom stavu zbog svog protivljenja carskoj Rusiji, sada postati probritanski orijentisani i ubediti predsednika Vilsona da uđe u rat na britanskoj strani. Bilo je poznato, na primer, da je jedan od Vilsonovih najbližih savetnika bio Luj Brandejs, koji je, iako nemačkog porekla, bio procionista. Zaista, Balfurova deklaracija je uticala na promenu mišljenja američkih Jevreja prema zaraćenim stranama u Prvom svetskom ratu.
Cionizam je dobio svoje prvo uporište zahvaljujući pritisku elite i motivaciji britanskog imperijalizma; još uvek nije osvojio javno mnjenje među američkim Jevrejima ili neznabošcima. Među američkim Jevrejima, neophodan instrument za osvajanje javnog mnjenja američkih Jevreja bio je uspon treće sile unutar jevrejske religije: konzervativizma. Konzervativci su, u različitom stepenu, želeli da odbace veliki deo pravoslavnog prava, ali nisu želeli da idu do kraja do dejudaizacije reformskog judaizma.
Ali ako neko želi da odbaci pravoslavni stav da su svi talmudski zakoni Božanske zapovesti, a da ne idu sve do Etičke kulture, kakvo opravdanje bi se uopšte moglo razviti za srednji konzervativizam? Odgovor je razvilo intelektualno krilo konzervativizma nazvano Rekonstrukcionizam, predvođeno rabinom Mordehajem Kaplanom. Rekonstrukcionisti su smatrali da veliki deo jevrejskih obreda i rituala, uključujući i hebrejski, treba zadržati, ne zato što je to božanski zakon, već zato što je to tradicija „jevrejskog naroda“. Ovaj naglasak na „jevrejskoj nacionalnosti“ utemeljio je religiju, ne u božanskom zakonu pravoslavnih niti u univerzalnoj etici reforme, već u etničkom plemenskom društvu. Ovo se, naravno, lepo uklapalo u cionizam i pružilo osnovne verske temelje cionističke ideologije.
Rekonstrukcionizam i širi naglasak na „jevrejski narod“ ojačali su među američkim Jevrejima tokom 1930-ih i odgovarali su stavovima velikog talasa ruskih i poljskih jevrejskih imigranata koji su došli u SAD dve decenije pre Prvog svetskog rata. Jedva izašli iz geta, još uvek podložni traumi imigracije i boreći se sa egzistencijalnim nivoom prihoda (za razliku od daleko višeg nivoa prihoda starijih nemačko-američkih Jevreja), noviji istočnoevropski Jevreji, susrećući se sa stavovima estetskog neprijateljstva ne samo od nejevreja već i od nemačko-američkih Jevreja (koji su, na primer, izmislili čuveni epitet „Jevrejin“ da bi se primenili na rusko-poljske Jevreje), nisu bili spremni da se odreknu jevrejskih kulturnih tradicija i još uvek se nisu osećali dovoljno sigurno u sekularnom američkom životu da bi postali asimilatori u američko društvo i kulturu. Stoga su konzervativizam i naglasak na pridržavanju kulturnih i verskih tradicija „jevrejskog naroda“ mnogo više privlačili ove novije imigrante.
Međutim, glavni uticaj koji je doveo do potpunog trijumfa cionizma nad jevrejskim i nejevrejskim američkim mnjenjem bio je, naravno, Adolf Hitler, koji je „objektivno“ bio najveći prijatelj koga je cionizam ikada imao. (Toliko da je, u jednoj od najluđih „teorija zavere“ ikada zabeleženih, britanski novinar Daglas Rid, bivši dopisnik London Tajmsa, došao do zaključka da je Adolf Hitler bio svesni i posvećeni agent svetske cionističke zavere za uništenje Nemačke.) Hitlerov progon Jevreja, iako barem u početku u okviru stare tradicije u Evropi, služio je dvama cionističkim ciljevima: probudio je stare strahove od progona među američkim Jevrejima i okupio još mnogo njih oko jevrejskog naroda i Palestine za Jevreje; a takođe je učinio američke nejevreje nesposobnim da razmišljaju, a kamoli da rade, bilo šta što bi se moglo protumačiti kao „antisemitizam“.
Unutar jevrejskog, ali i među nejevrejskim mnjenjem, cionisti su se sada mogli predstaviti kao humanitarni pokret, rođen kao humanitarni odgovor na spasavanje Jevreja Evrope i pružanje utočišta od nacističkog progona. U stvari, međutim, cionisti su izvršili ogroman pritisak na australijsku vladu da odbaci plan koji je prethodno prihvatila, a koji su ponudili poslednji ostaci jevrejskog teritorijalizma, za nedržavnu jevrejsku koloniju u severnoj Australiji (Kimberli), uprkos činjenici da bi mnogi evropski Jevreji mogli biti spaseni time. Jer su cionisti bili zainteresovani za jevrejske izbeglice samo u meri u kojoj su mogli i želeli da odu u Palestinu i povećaju pritisak na Veliku Britaniju za jevrejsku državu u Palestini. Zaista, osećajući njenu patnju tokom Drugog svetskog rata, Svetska cionistička organizacija je, u svom čuvenom Biltmor programu iz 1943. (usvojenom na konvenciji u hotelu Biltmor u Njujorku), odustala od svog umerenog oblika u ime samo jevrejskog „doma“ u Palestini – što bi se moglo tumačiti kao puka nedržavna domovina za izbeglice i imigrante), odbacujući umerene poput britanskog hemičara Haima Vajcmana – i otvoreno usvojila revizionistički poziv na jevrejsku državu u Palestini.
Unutar Sjedinjenih Država, sada je bilo važno poistovetiti cioniste sa Jevrejima, a judaizam sa američkim nejevrejima, tako da jednačina anticionizma = antisemitizma (a samim tim implicitno pronacizma) može biti opšteprihvaćena od strane nejevreja. Stoga je disidentsko mišljenje američkih Jevreja moralo biti ili ućutkano ili lišeno medijskih kanala. Važna u ovom procesu bila je radikalna promena unutar reformističkog judaizma, koji je od Drugog svetskog rata bio konzervativan, ponovo usvajajući mnoge starije jevrejske rituale i, sa njima, koncept nacionalnosti zajedno sa žestokim procionizmom. Svi delovi se uklapaju. Imamo uobičajen prizor, na primer, reformisanih ili ateističkih Jevreja, koji su odrasli 1930-ih, sele se u predgrađa i šalju svoju decu u jevrejske nedeljne škole, a sami se pridružuju konzervativnim jevrejskim hramovima ili konzervativnim reformisanim hramovima. Jevrejski verski udžbenici i literatura su jednoobrazno prepisani kako bi postali procionistički i time identifikovali jevrejsku religiju, bilo da je pravoslavna, konzervativna ili reformistička, usko sa cionizmom, a kasnije i sa Izraelom. Ali važna stvar je da „klasična“ reforma više ne postoji i da je sada nerazlučiva od konzervativizma. (Nije slučajno da je poslednji anticionistički rabin, dr Elmer Berger, takođe među poslednjim ultraklasičnim reformističkim rabinima.) Veoma uticajni Američki jevrejski komitet, uporište bogatih i intelektualnih reformističkih Jevreja, prvo je prešao sa anticionističkog na „necionistički“ stav tokom Drugog svetskog rata, a zatim je postao otvoreno procionistički (videti njegov veoma uticajni mesečni časopis, Komentar). Zaista, mala, ali vodeća anticionistička organizacija, Američki savet za judaizam (rabin Elmer Berger, izvršni direktor) nastala je tokom rata u očaju zbog rastuće cionizacije Američkog jevrejskog komiteta.
Mogli bismo da zastanemo i zapitamo se o gotovo potpunom neuspehu anticionističkog AJK da se čuje njegov glas i time informiše nejevrejsko mišljenje druge, anticionističke struje unutar američkog jevrejstva. Pored činjenice da je bio mali, ACJ se sastojao od bogatih Jevreja, skoro svih nemačkog porekla, i stoga van kontakta sa ogromnom većinom američkih Jevreja iz Istočne Evrope. (Zaista, rabin Berger me je nedavno sa žaljenjem obavestio da dominantna motivacija ACJ nije bila toliko protivljenje cionizmu koliko gađenje prema rusko-poljskim Jevrejima.) Drugo, za razliku od vatrenog i odlučnog radikalizma cionista, ACJ je bio stidljiv i oklevajući; zapravo, on je dosledno odbijao da kritikuje državu Izrael, ograničavajući se na pokušaje da spase jevrejsku religiju (skoro isključivo reformističku religiju) od cionističkog uticaja. Drugim rečima, ACJ se isključivo ograničio na distanciranje od cionista u Americi, a ne na kritikovanje cionizma u celini ili postupaka Države Izrael. Ovi sukobi unutar ACJ kulminirali su tokom rata 1967. godine, kada je rabin Berger izbačen iz ACJ jer se usudio da kritikuje agresivnu ulogu Izraela u tom ratu. Od tada, Američko-jevrejski savet (ACJ) je potonuo u bezopasno zanemarivanje, dok rabin Berger nejasno radi u anticionističkom vinogradu u svojoj samostalnoj knjizi „Američko-jevrejske alternative cionizmu“. Još jedan strateški problem koji je ACJ imao u dostizanju istočnoevropsko-američkih Jevreja bilo je njegovo kontinuirano insistiranje da je judaizam „samo religija“, a ne narod; ali pošto većina Jevreja razume da su jevrejski pokreti dvadesetog veka, posebno cionizam i konzervativizam, etnički ili rasno orijentisani, a ne „čisto religiozni“, postoji inherentni prekid komunikacije. Pošto ACJ nije uspeo da se direktno uhvati u koštac sa konceptom „naroda“, niti da ga kritikuje zbog onoga što jeste, već je pogrešno plemenski, reakcionarni ili šta god. Ukratko, nije moralna kritika postojeće činjenice nepravilno istrajavati u poricanju njenog samog postojanja.
Kada je osvojeno jevrejsko javno mnjenje u Sjedinjenim Državama, kontrola nad američkim nejevrejskim mnjenjem postala je mnogo lakša. Ali ovde moramo razmotriti specifičnosti; jer kako je došlo do potpune kontrole? Pre svega, tu je faktor koji je Leonard Liđo nedavno naglasio: krivica američkih nejevreja za Hitlerove progone. Krivica, koju su cionisti iskoristili u punoj meri, međutim, nije adekvatno analizirana ni od strane bilo koga osim profesora Liđa. Generalno, analitičari su je ograničili na krivicu koju su Amerikanci osećali zbog toga što nisu ranije intervenisali da slome Hitlera. Pošto je izolacionizam, posebno u vezi sa Drugim svetskim ratom, stekao izuzetno lošu reputaciju u javnosti i među naučnicima (ovi poslednji su donedavno bili dominantni, a i dalje jesu), onda takva krivica, iako se u to vreme nije osećala, postaje retrospektivno verovatna. Ali postoji još jedan, podsvesniji, faktor u američkoj krivici koji ima daleko bolju objektivnu osnovu: naime, imigraciona ograničenja nametnuta imigraciji iz istočne i južne Evrope nakon Prvog svetskog rata, koja su ostala na snazi tokom Drugog svetskog rata. Ova imigraciona ograničenja, iako naravno pojačana željom Američke federacije za slobodu boraca (AFL) da obuzda imigraciju kako bi povećala plate kod kuće, bila su pretežno rasistička i antisemitska, vođena rasističkom ideologijom koju je usvojila većina društvenih naučnika tokom prve dve ili tri decenije dvadesetog veka. Američka vlada i javno mnjenje, tokom i posle Drugog svetskog rata, mogli su se predstaviti kao vatreno prosemitistki skrećući pažnju na zla dela Hitlera i cionističke težnje u Palestini, dok su istovremeno nastavljali da drže evropske Jevreje podalje od zemlje u koju je većina njih želela i još uvek želi da uđe - Sjedinjene Američke Države - tradicionalno otvorenu domovinu za ugnjetavane svih naroda. Prihvatajući identifikaciju cionizma sa semitizmom, vlada SAD je mogla da nastavi da bude antisemitska, u stvari, održavajući imigraciona ograničenja na snazi. Koliku je ulogu ovaj imigracioni faktor igrao u SAD zahteva detaljnije istorijsko istraživanje.
Udaljavajući se od uopštenog i prilično nejasnog faktora nejevrejske krivice, koji su specifični mehanizmi cionističke kontrole i dominacije nad američkim javnim mnjenjem? Prvo, postoji očigledna, ali važna stvar da jevrejski glasovi imaju značaj na američkim izborima, posebno u ključnim kolebljivim državama poput Njujorka, Ilinoisa i Kalifornije. S obzirom na to da je jevrejsko mišljenje sada gotovo u potpunosti vatreno procionističko, i da je procenat jevrejskih birača koji zapravo glasaju neobično visok za etničke grupe, ovo svakako igra značajnu ulogu za američke političare. Mogli bismo se pitati, na primer, gde su arapski glasovi, kada bismo bili skloni da pitamo zašto, recimo, Ford i Karter očajnički pokušavaju da nadmaše cionizam u svojim TV debatama?
Ali potpuna cionistička kontrola podrazumeva mnogo više od uticaja birača; na kraju krajeva, katolički birači, iako brojniji, nisu ni približno toliko uticajni u američkoj politici čak ni po pitanjima gde su obično ujedinjeni, npr. abortus. To nas dovodi do „Braunove teze“. Prvo, da li Jevreji poseduju i/ili kontrolišu medije? Ovo je čisto empirijsko pitanje i stoga bi trebalo da se može razmatrati nezavisno i bez ideološke pristrasnosti. Odgovor je: prvo, dva najuticajnija lista u zemlji - Njujork tajms i Vašington post - su u jevrejskom vlasništvu (kao i Sent Luis post-dispač), kao i Njuzvik i (barem ranije) Ju-Es njuz i vorld riport.
Drugo, tri glavne TV mreže: Si-Bi-Es, En-Bi-Si i Ej-Bi-Si, su u jevrejskom vlasništvu. Treće, moramo uzeti u obzir visok udeo Jevreja, daleko iznad njihovog udela u stanovništvu, u medijima kao reporteri i komentatori, a takođe i na uticajnim akademskim pozicijama, posebno na fakultetima Ajvi lige, na odeljenjima za društvene nauke, u uticajnim intelektualnim časopisima, u tink-tenkovima, pa čak i među intelektualcima uopšte, a samim tim i među onima koji oblikuju javno mnjenje. (Zaista, jedini članak koji razmatra Braunovu tezi, u časopisu Njujork magazin, otišao je dalje od Brauna i ukazao na ogroman broj uticajnih Jevreja u medijima i u profesijama koje oblikuju javno mnjenje.)
Ali, konačno, što se tiče medija, a posebno štampe, iako je istina da većinu novina poseduju nejevreji, postoji izuzetno uticajna uloga koju igraju oglašivači u novinama. U većini novina, glavni oglašivači su robne kuće, a većina robnih kuća i prodavnica odeće širom zemlje je u vlasništvu Jevreja. Što znači da oglašivači ne dominiraju svakim aspektom uređivačke politike novina, ali imaju pravo veta na pitanja koja ih duboko pogađaju, posebno cionizam i Izrael. (Tako je Hari Elmer Barns, veoma uticajni intelektualac i kolumnista za Skrips-Hauard 1930-ih, bukvalno izbačen iz svoje široko čitane kolumne 1940. godine pod pritiskom jevrejskih oglašivača u Njujorku, u suprotnosti sa Barnsovim izolacionizmom o Drugom svetskom ratu - i iako je sam vlasnik Roj Hauard bio naklonjen Barnsovim izolacionističkim stavovima.)
Ali, konačno, tu je i pobijanje koje je pokrenuo članak iz Njujorka koji ispituje jevrejsko vlasništvo, uticaj i zapošljavanje u medijima: naime, pa šta? Njujork je istakao da svi Jevreji sami po sebi nisu uključeni u zaveru, da njihovi stavovi o različitim političkim temama nisu identični, tako da je Braun možda bio činjenično u pravu u vezi sa Jevrejima i medijima, ali da je Braunova empirijska generalizacija irelevantna. Ali postoji fatalna mana u pobijanju Njujorka, po ovoj konkretnoj temi: naime, iako se jevrejski intelektualci i medijski ljudi razlikuju po mnogim, ako ne i po većini, tema, svi su ujedinjeni u tome što su procionistički nastrojeni i posvećeni državi Izrael. Dakle, ne mora postojati tajna zavera da bi ovi jevrejski uticaji i osoblje delovali spontano i praktično kao jedno u odbrani i promociji cionizma.
Postoji i poslednji problem u ispitivanju cionističkog uspeha u dominiranju američkim političkim i javnim mnjenjem: naime, kako je moguće da je Stara desnica, desnica pre 1955. godine, koja je bila čvrsto anticionistička, pa čak i donekle antisemitska na rubovima, zamenjena Novom desnicom, koja je možda najvatreniji procionistički i proizraelski uticaj u američkom nejevrejskom životu? Postoji nekoliko elemenata koji objašnjavaju ovu radikalnu promenu. Pre svega, zato što je pod uticajem časopisa National Review, Bila Baklija i bivših komunista i bivših trockističkih teoretičara, desnica prešla sa izolacionizma na globalni intervencionizam, pomak ka cionizmu bio je posledica toga, budući da su se izolacionisti uvek sukobljavali sa prointervencionističkim jevrejskim javnim mnjenjem koje je podržavalo Drugi svetski rat. Dakle, pomak ka cionizmu i Izraelu bio je delimično podskup šireg pomaka desnice sa izolacionizma na intervencionizam. Drugo, dok Stara desnica praktično nije sadržala jevrejske intelektualce, Novom desnicom su dominirali bivši komunistički i levičarski teoretičari poput Frenka Mejera, Judžina Lajonsa, Vila Herberga, Vilija Šlama itd.
Treće, poslednjih decenija, masovna baza američkih Jevreja postala je konzervativnija, posebno po društvenim i crnačkim pitanjima, i tako se spojila sa velikim delom Nove desnice. Takođe je nedavno došlo do konzervatizacije uticajnih jevrejskih intelektualaca poput Irvinga Kristola, veoma uticajnog urednika časopisa „Public Interest“, i grupe „Commentary“, uključujući Natana Glejzera i Normana Podhoreca.
Ovo je povezano sa četvrtom tačkom, koja je dovela do spajanja Nove desnice sa američkim jevrejstvom - prelaskom cionističkog pokreta iz saveza sa Rusijom u antisovjetski i antikomunistički stav. Dok je Sovjetski Savez bio procionistički orijentisan sve do glasanja u UN 1948. godine o osnivanju države Izrael, zaključno sa tim, kasnije se razišao sa cionizmom, vođen svojim univerzalističkim marksističkim uverenjima, kao i željom za političkim uticajem na arapske nacije Bliskog istoka. Kao posledica toga, i peto, sve veći pomak Izraela od prijateljskog odnosa sa Rusijom ka klijentskoj državi američkog uticaja na Bliskom istoku značio je da će Nova desnica, vođena svojom dominantnom zabrinutošću za američku imperiju i protivljenjem svetskom komunizmu, neizbežno postati prijateljska sa Izraelom i cionizmom.
Šesto, u svojoj borbi za političku moć i ugled unutar američke politike, predvođenoj Nacionalnim pregledom, Nova desnica je smatrala da mora ozbiljno prekinuti sve veze sa desničarskim antisemitima. Deo čišćenja „National Review“-a od neuglednih – bilo da su to antisemiti, birčeri ili drugi devijanti – stoga je logično podrazumevao usvajanje snažnog procionističkog stava. Neki od antisemita sa desnice su čak uspeli da usvoje procionistički stav u prećutnoj nadi da će američki Jevreji slediti cionistički program „okupljanja prognanika“, svih Jevreja sveta da emigriraju u Palestinu i time mirno oslobode Ameriku njenog jevrejskog stanovništva.
Na kraju, bez previše naglašavanja ove tačke, trebalo bi bar da pomenemo malo poznatu činjenicu da porodica Bakli odavno poseduje značajne rezerve nafte u Izraelu, kao bar delimično objašnjenje za Baklijevu dugogodišnju ulogu u usmeravanju desničarskog mišljenja u cionističkom pravcu.
Posmatrajući cionistički fenomen u celini, moramo naglasiti značaj za njegov uspeh grupe koja je, iako je počela kao manjina u jevrejskom, kao i u nejevrejskom svetu, koja je varirala od ravnodušnih do neprijateljskih, uspela da funkcioniše kao odlučna, radikalna grupa, uvek imajući u vidu svoj dugoročni cilj.
Priča o cionističkom uspehu je svedočanstvo o grupi koja je, iako dugo u manjini, uvek znala šta želi i uvek je težila svom cilju, uspevajući da pobedi većinu, koja je, iako se protivila, bila nerazvijena, zbunjena, podeljena i nije bila sasvim sigurna u svoje ciljeve ili čak zašto se protivila cionizmu.
Коментари
Постави коментар